®Tanım
Ağrı nedir?
“Gerçek ya da olası doku hasarıyla ilişkili ya da buna benzeyen, hoş olmayan duyusal ve duygusal bir deneyim.”
Uluslararası Ağrı Araştırmaları Derneği (IASP), 2020. Tanıma eklenen altı not:
Ağrı her zaman kişisel bir deneyimdir; biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenlerden farklı ölçülerde etkilenir.
Ağrı ile sinirlerin taşıdığı tehlike sinyali farklı şeylerdir. Ağrı, yalnızca duyu sinirlerindeki etkinlikten çıkarılamaz.
İnsanlar ağrı kavramını yaşam deneyimleriyle öğrenir.
Birinin bir deneyimi ağrı olarak anlatması ciddiye alınmalıdır.
Ağrı genellikle koruyucu bir rol oynar; ama işlevi, sosyal ve psikolojik iyi oluşu olumsuz etkileyebilir.
Sözle anlatmak, ağrıyı ifade etmenin yollarından yalnızca biridir; konuşamamak ağrı yaşanmadığı anlamına gelmez.
Deneyin
Vücudunuzun alarm sistemi
Ağrıyı bir yangın alarmına benzetebiliriz: aynı duman, hassas ayarlanmış bir alarmı çok daha yüksek sesle öttürür. Aşağıdaki etkenleri seçin ve alarmın sesinin nasıl değiştiğini görün. Bu bir öğretici benzetmedir; sayılar temsilidir ve ağrınızı ölçmez.
Dokudan gelen sinyal
Alarmı hassaslaştıranlar
Alarmı yatıştıranlar
Görüntüler her şeyi anlatmaz
Ağrısı olmayan insanların bel MR’larında
Hiç bel ağrısı olmayan 3.110 kişiyi kapsayan 33 çalışmanın derlemesi. Bu bulgular yaşla birlikte, çoğu zaman ağrı yapmadan artar.
Uzun süren ağrıda neler yardımcı olabilir?
- Kademeli hareket: Ağrıyı izleyerek, az az ve düzenli artırın. Egzersizde ağrı trafik ışığı yol gösterebilir.
- Uyku: Uyku rehberine bakabilirsiniz.
- Stres: Nefes ve gevşeme için Üç Kapı ve stres rehberi.
- Anlamak: Ağrınızın ne anlama geldiğini bir hekim ya da fizyoterapistle konuşmak.
Bu sayfa muayenenin yerini tutmaz
- Yeni başlayan, çok şiddetli ya da giderek artan ağrı
- Düşme ya da darbeden sonra başlayan ağrı
- Ateş, açıklanamayan kilo kaybı ya da kanser öyküsüyle birlikte ağrı
- Uyuşma, güçsüzlük, idrar ya da dışkı kontrolünde sorun
Bu durumlarda beklemeden hekime başvurun.
Sık sorulan sorular
Yani ağrım hayal ürünü mü?
Hayır. Ağrı her zaman gerçek bir deneyimdir. Uluslararası Ağrı Araştırmaları Derneği’nin tanımına göre birinin ağrısı olduğunu söylemesi ciddiye alınmalıdır. Ağrının beyinde oluşması, onun “kafada” ya da uydurma olduğu anlamına gelmez; tüm ağrılar beyinde oluşur.
Ağrı varsa mutlaka hasar var demek mi?
Her zaman değil. Ağrı ile dokudan gelen tehlike sinyali aynı şey değildir; ağrının şiddeti her zaman doku hasarının büyüklüğünü göstermez. Örneğin ağrısı olmayan insanların bel MR’larında da disk değişiklikleri çok sık görülür.
MR raporumda fıtık ya da dejenerasyon yazıyor; ağrımın nedeni bu mu?
Olabilir, ama kesin değildir. Bu bulgular ağrısız insanlarda da sık ve yaşla artar. Hekiminiz MR’ı muayene bulgularınız ve şikâyetlerinizle birlikte değerlendirir.
Ağrıyı anlamak gerçekten işe yarar mı?
12 randomize çalışmanın derlemesinde ağrı nörobilimi eğitimi tek başına ağrı ve günlük işlevlerde yalnızca küçük iyileşmeler sağladı; ama kısa vadede hareket etme korkusunu anlamlı ölçüde azalttı. Hastalar, kendi hikâyelerini anlatabildikleri bir eğitimi daha yararlı buldu.
Kaynaklar
- International Association for the Study of Pain. IASP announces revised definition of pain. 16 July 2020.
- Brinjikji W, Luetmer PH, Comstock B, et al. Systematic literature review of imaging features of spinal degeneration in asymptomatic populations. AJNR Am J Neuroradiol. 2015;36(4):811-816.
- Watson JA, Ryan CG, Cooper L, et al. Pain neuroscience education for adults with chronic musculoskeletal pain: a mixed-methods systematic review and meta-analysis. J Pain. 2019;20(10):1140.e1–1140.e22.