Hemen deneyin
Nefes egzersizi
Nefesi yavaşlatmak bedenin sakinleşmesine yardım eder. Rahat bir yere oturun, omuzlarınızı bırakın. Çember büyürken burnunuzdan nefes alın, küçülürken yavaşça verin. Çemberin kenarı altın rengine döndüğünde nefesinizi tutun.
4 saniye alın, 6 saniye verin. Tutma yok. İstediğiniz kadar sürdürebilirsiniz.
Bir tur 10 saniye. 6 tur yaklaşık 1 dakika sürer.
Tutma aşamalarını zorlamadan yapın. Başınız döner ya da nefesiniz daralırsa Sakin tempoya ya da normal nefesinize dönün. Ciddi kalp ya da akciğer hastalığınız varsa tutmalı teknikleri hekiminize danışın.
Müzik
Haftaya sakin, klasik bir başlangıç
Kahve eşliğinde kendinize yönelmek için: Ludovico Einaudi’nin Nuvole Bianche’si ve benzeri sakin piyano eserlerinden oluşan bir Spotify listesi. Nefes egzersizinden önce ya da sonra arka planda açabilirsiniz.
Beş beceri
Zor anlar için küçük araçlar
Bu becerilerin amacı stresi tamamen yok etmek değil. Amaç, zor duygular varken de ayağınızı yere basmanız ve sizin için önemli olana dönebilmeniz.
-
1
Ayağınızı yere basın
Duygular fırtına gibi geldiğinde, fırtına dinene kadar gemiyi demirlemek gibidir.
- Fark edinŞu an ne düşündüğünüzü ve ne hissettiğinizi sessizce fark edin.
- Bedene dönünAyaklarınızı yere bastırın, sırtınızı dikleştirin, yavaşça nefes verin, omuzlarınızı esnetin.
- Çevreye dönünEtrafınızda gördüğünüz, duyduğunuz, dokunduğunuz şeyleri tek tek fark edin. Sonra yaptığınız işe geri dönün.
-
2
Zor düşüncelerden sıyrılın
Zor düşünceler bizi bir olta gibi yakalayıp o anki hayatımızdan uzaklaştırır.
- Fark edinBir düşüncenin sizi yakaladığını fark edin.
- Adını koyunİçinizden söyleyin: “Şu an zor bir düşünce fark ediyorum.”
- Geri dönünDikkatinizi yaptığınız işe ve yanınızdaki insanlara yeniden verin.
-
3
Değerlerinize göre davranın
Koşulları her zaman değiştiremeyiz ama nasıl biri olmak istediğimizi seçebiliriz. Sizin için önemli olan ne: sabırlı, nazik, yardımsever olmak mı?
- Bu haftaBu değeri gösteren küçük ve yapılabilir bir adım seçin. Bir arkadaşı aramak ya da bir komşuya yardım etmek gibi.
-
4
Kendinize nazik olun
Zor bir dönemden geçen bir arkadaşınıza nasıl davranırsanız kendinize de öyle davranın.
- DokununBir elinizi nazikçe göğsünüze koyun, sıcaklığını hissedin.
- Söyleyin“Bu gerçekten zor. Böyle hissetmekte yalnız değilim.”
-
5
Duygulara yer açın
Zor bir duyguyla savaşmak onu çoğu zaman büyütür. Onu bir süre yanınızda taşımayı deneyin.
- Merak edinDuyguyu bedeninizin neresinde hissediyorsunuz? Bir nesne olsaydı şekli, rengi, sıcaklığı nasıl olurdu?
- Nefes verinO bölgenin çevresine yavaşça nefes verin ve ona yer açın. Duygular gelip geçer.
Sık sorulan sorular
Stres anında nefes egzersizi nasıl yapılır?
Rahat bir yere oturun ve omuzlarınızı bırakın. Burnunuzdan 4 saniye nefes alın, 6 saniyede yavaşça verin. Bir tur 10 saniye sürer; 6 tur yaklaşık 1 dakikadır. Nefesi yavaşlatmak bedenin sakinleşmesine yardım eder.
Kutu nefesi ve 4-7-8 nefesi nasıl yapılır?
Kutu nefesinde 4 saniye nefes alın, 4 saniye tutun, 4 saniye verin ve 4 saniye tutun. 4-7-8 tekniğinde burnunuzdan 4 saniye alın, 7 saniye tutun ve dudaklarınız hafif aralık, 8 saniyede verin. Tutma aşamalarını zorlamadan yapın; ciddi kalp ya da akciğer hastalığınız varsa tutmalı teknikleri hekiminize danışın.
Nefes egzersizlerinin yararı kanıtlandı mı?
785 yetişkini kapsayan randomize çalışmaların 2023 tarihli bir meta-analizinde nefes çalışmaları, stres, kaygı ve depresif belirtilerde küçük ile orta düzeyde azalma sağladı. Çalışmaların yanlılık riski orta düzeydeydi; daha iyi tasarlanmış araştırmalara ihtiyaç var.
Dünya Sağlık Örgütü'nün stres rehberindeki beş beceri nedir?
Ayağınızı yere basmak, zor düşüncelerden sıyrılmak, değerlerinize göre davranmak, kendinize nazik olmak ve duygulara yer açmaktır. Amaç stresi tamamen yok etmek değil, zor duygular varken de sizin için önemli olana dönebilmektir.
Ücretsiz Türkçe kaynaklar
Kitapçık ve sesli egzersizler
Rehberin tamamını ve sesli uygulamaları Dünya Sağlık Örgütü'nün sitesinden ücretsiz edinebilirsiniz. Ses kayıtları Türkçe dahil 20'den fazla dilde var.
Kaynaklar
- Cleveland Clinic. How To Do the 4-7-8 Breathing Exercise. Health Essentials.
- Cleveland Clinic. How Box Breathing Can Help You Destress. Health Essentials.
- Fincham GW, Strauss C, Montero-Marin J, Cavanagh K. Effect of breathwork on stress and mental health: a meta-analysis of randomised-controlled trials. Sci Rep. 2023;13:432.
- World Health Organization. Doing What Matters in Times of Stress: An Illustrated Guide. Geneva: WHO; 2020. Türkçesi: Stresli Anlarda Ne Yapmalı?: Resimli Rehber. Lisans: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
Bu sayfa rehberdeki becerilerin kendi cümlelerimizle yazılmış kısa bir özetidir. Dünya Sağlık Örgütü bu sayfayı hazırlamamış ve onaylamamıştır. Nefes egzersizleri rehberin parçası değildir, genel gevşeme teknikleridir.