®Pelvik eğme
Sırtüstü yatın, dizleriniz bükülü, ayak tabanlarınız yerde olsun. Karnınızı hafifçe sıkarak belinizin çukurunu yere doğru bastırın, 5 saniye tutun ve bırakın. Nefesinizi tutmayın.
10 tekrar, günde 2 kez%15–30Bel ağrısı vakalarında sakroiliak eklemin kaynak olduğu tahmin edilen oran
3 × 10 cmAğrının genellikle toplandığı alan: kalçanın üst-arka çıkıntısının hemen altı
Belin en altıBu eklemden kaynaklanan ağrı genellikle son bel omurunun hizasından yukarı çıkmaz
Birkaç testTanı tek bir testle değil, birkaç muayene testinin birlikte değerlendirilmesiyle konur
Belirtiler
- Belin en alt kısmında, genellikle bir yanda, kalçanın üst-arka kısmında ağrı.
- Kalçaya, kasığa, uyluğun arkasına, hatta bacağa yayılabilen ağrı; siyatiğe benzeyebilir.
- Oturduğunuz yerden kalkarken ya da uzun süre oturduktan sonra artan ağrı.
- Bazen bacağın boşalacakmış gibi olması ya da karıncalanma.
Neden olur?
- Kalçanın üstüne sert bir düşüş ya da tekrarlayan zorlanma.
- Gebelik; eklem bağlarının gevşemesiyle. Gebelikte bel ve leğen ağrısı rehberine bakabilirsiniz.
- Bacak boyu farkı, yürüme bozuklukları, skolyoz ve uzun süreli yoğun spor.
- Daha önce belden füzyon ameliyatı olmak.
- Ankilozan spondilit gibi eklemde iltihap yapan romatizmal hastalıklar.
Evde neler yapabilirim?
- Hareketli kalmaya ve günlük işlerinize elden geldiğince devam etmeye çalışın.
- Uzun süre oturmaktan kaçınıp sık sık kalkabilir, kısa yürüyüşler yapabilirsiniz.
- Buz ya da ağrı kesici rahatlatabilir; ilaç kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışabilirsiniz.
- Aşağıdaki egzersizlerle leğen kemiğini dengeleyen kasları güçlendirebilirsiniz.
Tedavi seçenekleri
- Egzersiz ve fizyoterapi: Leğen kemiğini dengeleyen egzersizler ilk basamaktır.
- Kemer: Bazı kişilerde destek sağlar; sonuçlar değişkendir.
- İğne tedavileri: Ekleme ya da çevresine yapılan iğneler hem tanıya hem tedaviye yardım edebilir.
- Radyofrekans ve ameliyat: Diğer tedavilere uzun süre yanıt vermeyen seçilmiş kişilerde düşünülür.
Evde egzersiz
Leğen kemiğini dengeleyen altı egzersiz
Hareketleri yavaş ve kontrollü, ağrısız bir aralıkta yapın. Bir hareket eklem bölgesindeki ağrıyı belirgin artırıyorsa onu bir süre atlayıp diğerlerine devam edebilirsiniz.
Köprü
Sırtüstü yatın, dizleriniz bükülü, ayaklarınız yerde. Kalçanızı sıkarak sırtınızı yerden kaldırın; omuzlarınızdan dizlerinize kadar düz bir çizgi oluşsun. 3–5 saniye bekleyip yavaşça inin.
10–15 tekrar, günde 1–2 kezKuş-köpek
Ellerinizin ve dizlerinizin üzerinde, sırtınız düz durun. Sağ kolunuzu öne, sol bacağınızı arkaya uzatın; beliniz çukurlaşmasın, kalçanız dönmesin. 5 saniye tutun, sonra sol kol ve sağ bacakla yapın.
Her iki yana 8–10 tekrarYan yatarak bacak kaldırma
Yan yatın, alttaki dizinizi hafifçe bükün. Üstteki bacağınızı dizi düz, ayak ucu öne bakacak şekilde yukarı kaldırın; kalçanız geriye devrilmesin. Kalçanın yan kasları leğen kemiğini dengede tutmaya yardım eder.
Her iki yana 10–15 tekrarDizi göğse çekme
Sırtüstü yatın. Bir dizinizi iki elinizle tutup göğsünüze doğru yavaşça çekin, belinizde hafif bir gerilme hissedin. İsterseniz çekerken başınızı da hafifçe dizinize doğru kaldırın, omuzlarınız yerde kalsın (Williams egzersizlerindeki gibi); boyun ağrınız varsa başınızı yerde bırakın. Sonra diğer bacakla tekrarlayın.
20–30 saniye tutun, her bacakla 3 kezYürüyüş
Rahat ayakkabılarla, ağrının izin verdiği bir tempoda ve sürede yürüyün. Uzun süre oturmak ağrıyı artırıyorsa, gün içine kısa yürüyüşler serpiştirin.
5–10 dakikayla başlayın, her hafta birkaç dakika artırınSık sorulan sorular
Sakroiliak eklem nerede?
Omurganın en alt kısmındaki üçgen kemik (sakrum) ile leğen kemiğinin arasında, belin iki yanında, kalçanın üst-arka kısmındaki iki küçük çukurun hemen altındadır. Gövdenin yükünü bacaklara aktarır ve çok az hareket eder.
Ağrının bu eklemden geldiği nasıl anlaşılır?
Kolay değildir. Ağrı belden, kalçadan ya da siyatik sinirden gelen ağrılara çok benzer. Tek bir muayene testi ya da görüntüleme kesin sonuç vermez; hekimler birkaç ağrı tetikleme testini birlikte değerlendirir. En güvenilir yöntem genellikle ekleme uyuşturucu iğne yapıp ağrının geçip geçmediğine bakmaktır.
Kemer işe yarar mı?
Sakroiliak kemerler egzersiz, fizyoterapi ve iğne tedavileriyle birlikte kullanılan seçenekler arasında; ama sonuçlar kişiden kişiye değişiyor. Kemerin işinize yarayıp yaramadığını bir fizyoterapistle birlikte değerlendirebilirsiniz.
Ameliyat gerekir mi?
Çok az kişide. Eklemi dondurma (füzyon) ameliyatı, en az 6 ay süren ameliyatsız tedaviye rağmen geçmeyen, testlerle ve tanısal iğneyle eklemden kaynaklandığı gösterilmiş ağrıda düşünülür. Bazı kişilerde sinir uçlarını ısıyla etkisizleştiren radyofrekans tedavisi 6–12 ay süren rahatlama sağlayabilir.
Benzer ağrılar için bel ağrısı ve piriformis sendromu rehberlerine bakabilirsiniz.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Ağrı birkaç haftada azalmıyor ya da giderek artıyorsa
- Genç yaşta başlayan, sabahları uzun süren tutuklukla birlikte olan ve hareketle azalan bel-kalça ağrısı varsa (romatizmal bir hastalık olabilir)
- Düşme ya da darbeden sonra başladıysa
- Ateş, nedensiz kilo kaybı ya da kanser öyküsüyle birlikteyse
- Acil: iki bacakta güçsüzlük ya da uyuşma, kasık ve makat çevresinde uyuşma, idrar ya da dışkı kontrolünde sorun varsa
Kaynaklar
- Barros G, McGrath L, Gelfenbeyn M. Sacroiliac joint dysfunction in patients with low back pain. Federal Practitioner. 2019;36(8):370–375.
- HCA Healthcare UK. Sacroiliac (SI) joint pain.
- National Institute for Health and Care Excellence. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59). Londra: NICE; 2016, güncelleme 2020.