®Kürek kemiği sıkıştırma
Dik durun ya da oturun. Omuzlarınızı kulaklarınıza kaldırmadan kürek kemiklerinizi geriye ve biraz aşağıya doğru sıkıştırın. 5 saniye tutup gevşeyin.
10 tekrar, günde 2–3 kez%39İlk kez öne çıkan omuzlarda yeniden çıkma ya da yerinden kayma oranı (10 çalışma, 1.324 kişi)
40 yaş ve altıYeniden çıkma için en güçlü risk etkeni
2 haftaKırık yoksa askının genellikle bırakıldığı süre
6–12 haftaÇoğu kişide iyileşme süresi; bazı sporlara tam dönüş 16 haftayı bulabilir
Belirtiler
- Kolu hareket ettirememe.
- Omzun yerinden çıkmış ya da şekli bozulmuş görünmesi.
- Ağrı, şişlik ve morarma.
Omuz çıkarsa ne yapmalı?
- Omzu kendiniz yerine takmaya çalışmayın; en kısa sürede acil servise gidin. Araba kullanmayın, gerekirse 112’yi arayın.
- Beklerken kolunuzu bir askı ya da havluyla destekleyip hareketsiz tutun.
- Havluya sarılı buzu en fazla 20 dakika, 2–3 saatte bir uygulayabilirsiniz.
Tedavi ve iyileşme
Çıkık genellikle röntgenle doğrulanır ve hekim, lokal uyuşturma ya da sakinleştirici ilaç altında omzu yerine yerleştirir. Ardından bir askı verilir. Çoğu kişi 6–12 haftada iyileşir; omzun gücünün ve işlevinin tamamen geri gelmesi bir yılı bulabilir.
Yeniden çıkma olasılığını azaltmak için bazen ameliyat önerilir. Gençlerde bir omuz uzmanına yönlendirme yapılabilir.
Yeniden çıkma riski
10 çalışmanın ve 1.324 kişinin birlikte değerlendirildiği bir analizde, ilk kez öne çıkan omuzların yaklaşık %39’unda yeniden çıkma ya da yerinden kayma görüldü. Riski artıran etkenler:
- 40 yaş ve altında olmak (en güçlü etken)
- Erkek olmak
- Eklemlerin doğuştan gevşek olması
Çıkıkla birlikte kol kemiğinin üst dış yanındaki çıkıntıda kırık olanlarda ise yeniden çıkma daha az görüldü.
Yerine takıldıktan sonra
1
Askı
Askı rahatlık içindir. Otururken çıkarıp kolunuzu bir yastığa destekleyebilirsiniz; kırık yoksa genellikle 2 haftadan sonra kullanılmaz.
2
Kaçınılacak pozisyon
İlk haftalarda kolunuzu omuz hizasının üstüne kaldırmaktan ve kolunuzu yana açıp elinizi tavana doğru döndürmekten, özellikle zorlayarak, kaçınabilirsiniz.
3
Dirsek ve bilek
Dirsek bükme, avuç çevirme ve bilek hareketlerine hemen başlayabilirsiniz.
4
Buz ve ağrı kesici
Havluya sarılı buz ve prospektüsüne uygun şekilde parasetamol ağrıyı hafifletebilir.
Omuz ağrısının diğer nedenleri için rotator manşet yırtığı ve donuk omuz rehberlerine bakabilirsiniz.
Evde egzersiz
Omzu güçlendiren altı egzersiz
Askıyı bıraktıktan sonra, hekiminiz ya da fizyoterapistiniz uygun gördüğünde başlayabilirsiniz. Yavaş başlayın, ağrı yapan hareketi durdurun. İlk haftalarda kolunuzu omuz hizasının üstüne kaldırmayın.
Kapı pervazında dışa döndürme
Ağrılı tarafınız kapı pervazına bakacak şekilde durun. Dirseğinizi 90 derece bükün, kolunuzu gövdenize yaslayın; araya katlanmış küçük bir havlu koyabilirsiniz. Elinizin dış yüzüyle pervaza doğru, kolunuz yer değiştirmeden itin. Ağrıyı artırmayan bir kuvvetle 30–45 saniye tutun.
5 tekrar, günde 1–2 kezDuvarda parmak yürütme
Yüzünüz duvara dönük durun. Parmaklarınızı duvarda yürütür gibi rahat ettiğiniz yüksekliğe kadar çıkarın, kısa bir süre bekleyin ve yavaşça geri indirin. İlk haftalarda kolunuzu omuz hizasının üstüne zorlamayın.
10 tekrar, günde 3–4 kezKolları çapraz düzlemde kaldırma
Ayakta durun, kollarınız yanda, başparmaklarınız yukarı baksın. Kollarınızı öne ve hafifçe yana doğru, yaklaşık 30 derecelik açıyla omuz hizasına kadar kaldırın; ellerinizde hafif birer ağırlık olabilir. Omuzlarınızı kulaklarınıza doğru kaldırmadan yavaşça indirin.
10 tekrar, 2–3 setLastik bantla kürek çekme
Lastik bandı kapı koluna ya da sağlam bir yere göğüs hizasında bağlayın. Bandın uçlarını tutup dirseklerinizi gövdenize yakın tutarak geriye çekin, kürek kemiklerinizi birbirine yaklaştırın. Yavaşça başlangıca dönün.
10–15 tekrar, 2–3 setYan yatarak dışa döndürme
Ağrısız tarafınıza yan yatın. Üstteki kolunuzun dirseğini 90 derece bükün, dirseğinizi belinize yaslayın. Elinizdeki hafif ağırlığı (dolu bir su şişesi olabilir) dirseğiniz sabit kalacak şekilde tavana doğru kaldırın, yavaşça indirin.
10–15 tekrar, 2–3 setSık sorulan sorular
Omzumu kendim yerine takabilir miyim?
Hayır, omzu kendiniz yerine takmaya çalışmayın. En kısa sürede acil servise gidin; araba kullanmayın, gerekirse 112’yi arayın.
Askıyı ne kadar takmalıyım?
Askı rahatlık içindir. Ağrı azaldıkça çıkarabilir, otururken kolunuzu bir yastığa destekleyebilirsiniz. Kırık yoksa genellikle 2 haftadan sonra askı kullanılmaz; size özel bir süre verildiyse ona uyabilirsiniz.
Omzum yeniden çıkar mı?
Olabilir. Çalışmaların ortak değerlendirmesinde ilk kez öne çıkan omuzların yaklaşık %39’unda yeniden çıkma ya da yerinden kayma görüldü. 40 yaş ve altında olmak, erkek olmak ve eklemlerin doğuştan gevşek olması bu olasılığı artırıyor. Fizyoterapi omuz kaslarını güçlendirir; gençlerde ve tekrarlayan çıkıklarda ameliyat da konuşulabilir.
Ne zaman araba kullanabilir ve spora dönebilirim?
Askı takılıyken araba kullanılmaz; çoğu kişi 4–6 hafta sonra, kolunun gücü ve hareketi yeterli olunca araba kullanabilir. Hafif etkinliklere yaklaşık 6 hafta sonra dönülebilir; bazı sporlara tam dönüş 16 haftayı bulabilir. Ne zaman güvenli olduğunu hekiminiz ya da fizyoterapistiniz söyleyecektir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Omzunuz yerinden çıktıysa ya da şekli bozuk görünüyorsa: hemen acil servise
- Ağrı ve tutukluk geçmiyor ya da kötüleşiyorsa
- Omzunuz yeniden çıktıysa ya da sık sık yerinden kayıyormuş gibi hissediyorsanız
- Kolunuzda ya da elinizde uyuşma, karıncalanma ya da güçsüzlük varsa
Kaynaklar
- NHS. Dislocated shoulder. Page last reviewed 16 September 2026.
- Olds M, Ellis R, Donaldson K, Parmar P, Kersten P. Risk factors which predispose first-time anterior traumatic shoulder dislocations to recurrent instability in adults: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2015;49(14):913–922. Özet.
- Northern Lincolnshire and Goole NHS Foundation Trust. Anterior shoulder dislocation: patients under 40 years old and no fracture. December 2025.
- Worcestershire Acute Hospitals NHS Trust. Shoulder dislocation.
- University Hospitals of Leicester NHS Trust. Advice and exercises for a dislocated shoulder. Last reviewed December 2024.