İhsan Eren® Seans planla
Bilgi köşesi

Hastalık rehberi

Osgood-Schlatter (büyüme çağında diz altı ağrısı)

Çocuğunuz futbol, basketbol ya da koşudan sonra dizinin hemen altındaki çıkıntının ağrıdığını mı söylüyor? Osgood-Schlatter, büyüme atağındaki aktif çocuk ve gençlerde, ön uyluk kasının diz kirişi aracılığıyla kaval kemiğinin büyüyen ucunu tekrar tekrar çekmesiyle ortaya çıkar. Endişe verici görünse de zararsızdır ve büyüme tamamlanınca geçer. Doğru ayarlanmış aktivite ve egzersizle çocuğunuz sporunu bırakmadan bu dönemi atlatabilir.

Son güncelleme: 14 Ekim 2026

10–16 yaşEn sık görüldüğü dönem; büyüme atağıyla birlikte, erkek çocuklarda daha sık
12–24 ayBazı belirtilerin sürebileceği zaman; büyüme bitince geçer
%8012 haftalık aktivite ayarı ve güçlendirme programından sonra iyileşme bildiren gençler
10 dakikaAktiviteden sonra, beze sarılı buzun önerilen uygulama süresi

Belirtiler

  • Dizin hemen altında, kaval kemiğinin üst ucundaki çıkıntıda ağrı, şişlik ve hassasiyet.
  • Dokununca ya da diz çökünce ağrıyan bir kemik çıkıntısı.
  • Koşarken, sıçrarken, merdiven çıkarken ve sporda dizin önünde ağrı; bazen yürürken de.
  • Genellikle tek dizde, bazen iki dizde birden.
  • Tanı çoğu zaman muayeneyle konur; röntgen ya da başka tetkik genellikle gerekmez.

Kimlerde olur?

  • Büyüme atağındaki 10–16 yaş arası çocuk ve gençlerde.
  • Erkek çocuklarda kızlardan daha sık.
  • Koşu, sıçrama ve ani dönüş içeren sporlar yapanlarda.
  • Hızlı boy uzaması döneminde.

Neler iyi gelir?

1

Yükü ayarlayın

Ağrı kontrol altına girene kadar koşu ve sıçramanın süresini ve sıklığını azaltın. Okula bilgi verip beden eğitimi derslerinin daha hafif yapılmasını isteyebilirsiniz.

2

Buz

Özellikle aktiviteden sonra, beze sarılı buzu 10 dakika uygulayabilirsiniz; doğrudan cilde koymayın.

3

Germe ve güçlendirme

Ön ve arka uyluk germeleri ve dizi zorlamayan güçlendirme egzersizleri, ağrı izin verdiğinde yapılabilir.

4

Kademeli dönüş

Ağrıyı izleyerek basamak basamak ilerleyin: önce günlük aktiviteler ve egzersizler, ağrı izin verdikçe koşu, sıçrama ve maç.

Ağrı kesici için hekiminize ya da eczacınıza danışabilirsiniz. Dizin önündeki diğer ağrılar için diz önü ağrısı ve atlet dizi rehberlerine bakabilirsiniz.

Evde egzersiz

Dizi rahatlatan altı egzersiz

Germeleri yalnızca ağrı izin verdiğinde yapın. Güçlendirme sırasında hafif bir ağrı olabilir, ama ağrı egzersizden sonra artıyor ya da ertesi gün geçmiyorsa yükü azaltın.

Ayakta ön uyluk germe

Ayakta ön uyluk germe

Bir sandalyeye ya da duvara tutunarak dik durun. Bir dizinizi bükün ve ayak bileğinizi elinizle tutup topuğunuzu kalçanıza doğru yaklaştırın; dizleriniz yan yana ve aşağı baksın. Uyluğunuzun önünde gerginlik hissedin. Yalnızca ağrı izin verdiğinde yapın.

20–30 saniye, her bacakla 2–3 kez
Sandalyede arka uyluk germe

Arka uyluk germe

Sandalyenin ön kenarına oturun. Bir bacağınızı öne uzatın, topuğunuz yerde, ayak ucunuz yukarı baksın. Sırtınızı düz tutarak kalçanızdan öne eğilin; uyluğunuzun arkasında gerginlik hissedin. Yalnızca ağrı izin verdiğinde yapın.

20–30 saniye, her bacakla 2–3 kez
Duvarda yarım çömelme

Duvarda yarım çömelme

Sırtınızı duvara yaslayın, ayaklarınızı duvardan yarım adım öne alın. Sırtınız duvarda kayarak dizlerinizi hafifçe bükün ve ağrının hafif kaldığı derinlikte bekleyin. Ağrı artıyorsa daha az bükün.

30–45 saniye, 3–5 kez
Düz bacak kaldırma

Düz bacak kaldırma

Sırtüstü yatın, bir dizinizi bükün. Diğer bacağınızı dizi düz kalacak şekilde, uyluğunuzu sıkarak diğer dizinizin hizasına kadar kaldırın, yavaşça indirin. Dizin altındaki çıkıntıya yük bindirmeden ön uyluğu çalıştırır.

10–15 tekrar, 2–3 set
Yan yatarak bacak kaldırma

Yan yatarak bacak kaldırma

Yan yatın, alttaki dizinizi hafifçe bükün. Üstteki bacağınızı dizi düz, ayak ucu öne bakacak şekilde yukarı kaldırın ve yavaşça indirin. Kalçanın yan kasları dizi dengede tutmaya yardım eder.

Her iki yana 10–15 tekrar, 2–3 set
Köprü

Köprü

Sırtüstü yatın, dizleriniz bükülü, ayaklarınız yerde. Kalçanızı sıkarak kaldırın; omuzlarınızdan dizlerinize kadar düz bir çizgi oluşsun. 3–5 saniye bekleyip yavaşça inin.

10–15 tekrar, 2–3 set

Sık sorulan sorular

Çocuğum spor yapmayı bırakmalı mı?

Genellikle tamamen bırakması gerekmez. Spor kalıcı bir hasar yapmaz, ama ağrıyı artırabilir. Ağrı kontrol altına girene kadar özellikle koşu ve sıçrama gibi zorlayıcı aktivitelerin süresini, sıklığını ve toplam miktarını azaltmak önerilir. Ağrı çok şiddetliyse bir süre tam ara gerekebilir.

Ne kadar sürer?

Ağrı çoğu zaman birkaç ayda azalır, ama bazı belirtiler 12–24 ay sürebilir. Kemik büyümesi tamamlanınca geçer. Yeni bir büyüme atağında ya da yoğun sporla yeniden alevlenebilir.

Dizin altındaki sert şişlik nedir?

Ön uyluk kası, diz kirişi aracılığıyla kaval kemiğinin büyüyen ucunu tekrar tekrar çeker; bu bölge zorlanıp iltihaplanır. İyileşme sırasında burada sert bir kemik çıkıntısı oluşabilir. Çıkıntı dokununca ya da diz çökerken hassas olabilir.

Dinlenmek mi, egzersiz mi?

10–14 yaş arası 51 gençle yapılan bir çalışmada, ağrıya göre ayarlanan bir aktivite merdiveni, diz güçlendirme ve kademeli spora dönüşten oluşan 12 haftalık programdan sonra gençlerin %80’i iyileşme bildirdi; 12 ayda %69’u spora döndü. Kontrol grubu olmayan bir çalışma olduğu için sonuçlar dikkatle yorumlanmalı, ama yalnızca dinlenip beklemeye bir alternatif sunuyor.

Ne zaman hekime başvurmalı?

  • 6 haftada düzelme yoksa (fizyoterapi gerekebilir)
  • Ağrı çocuğunuzu geceleri uyandırıyorsa ya da dinlenirken de sürüyorsa
  • Diz sıcak, kızarık ve şişse ya da ateş varsa
  • Belirgin topallama, dizde kilitlenme ya da boşalma varsa

Kaynaklar

  1. NHS Fife, Paediatric Orthopaedic Service. Osgood Schlatter’s disease. Reviewed January 2022.
  2. Bradford Teaching Hospitals NHS Foundation Trust. Osgood Schlatter’s disease. Patient leaflet, February 2025.
  3. Rathleff MS, Winiarski L, Krommes K, et al. Activity modification and knee strengthening for Osgood-Schlatter disease: a prospective cohort study. Orthopaedic Journal of Sports Medicine. 2020;8(4):2325967120911106.

Bilgi köşesinden

WhatsApp'tan seans planla