®Ayak bileği pompası
Sırtüstü yatın ya da oturun. Ayak uçlarınızı önce kendinize doğru çekin, sonra aşağı doğru itin. Yatakta geçen dönemde baldır kaslarını çalıştırır ve ayak bileğinin sertleşmesini önler.
10–15 tekrar, günde birkaç kez2–4 haftaBelirtilerin genellikle kötüleşmeye devam ettiği süre
3'te 1Solunum kasları etkilenen hastaların oranı (DSÖ)
6 ayÇoğu kişinin yeniden yürüdüğü süre; toparlanma bir yılı bulabilir
16 çalışmaİyileşme döneminde egzersizi inceleyen 2025 tarihli derleme
Bu bir acil durumdur. Ayaklarda ve ellerde başlayıp yukarı doğru yayılan karıncalanma ve güçsüzlük varsa aynı gün hekime başvurun. Nefes almakta, yutmakta ya da konuşmakta güçlük, yüzde sarkma varsa 112'yi arayın. Bu sayfa, hastane tedavisinden sonraki iyileşme dönemi içindir.
Nedir?
Bağışıklık sistemi, beyin ve omurilik dışındaki sinirlere saldırır; sinirler kaslara ve duyulara giden sinyalleri iletemez. Çoğu zaman grip ya da mide-bağırsak enfeksiyonu gibi bir enfeksiyondan birkaç hafta sonra başlar. Her yaşta görülebilir; yetişkinlerde ve erkeklerde daha sıktır.
Güçsüzlük saatler, günler ya da haftalar içinde ilerler; hastaların onda dokuzu üçüncü haftaya gelindiğinde en zayıf dönemine ulaşmış olur. Sonra iyileşme başlar.
Belirtiler
- Ayaklarda ve ellerde karıncalanma, uyuşma, iğnelenme
- Bacaklardan başlayıp kollara ve yüze yayılan güçsüzlük
- Özellikle bacaklarda ve sırtta keskin sinir ağrısı
- Yürümede ve dengede bozulma
- Yüzde sarkma, yutma ya da konuşma güçlüğü, çift görme
- Nefes almada güçlük; nabız ve tansiyonda oynamalar
Hastanede tedavi
Tedavi hastanede, çoğunlukla birkaç hafta sürer. Bağışıklık sisteminin sinirlere saldırısını durdurmak için iki yöntemden biri kullanılır: damardan immünoglobulin (IVIG) ya da plazma değişimi. Cochrane derlemesine göre ağır hastalarda, ilk iki hafta içinde başlanan IVIG iyileşmeyi plazma değişimi kadar hızlandırıyor; ikisini art arda vermek ek yarar sağlamıyor.
Bunun yanında solunum, nabız ve tansiyon yakından izlenir; gerekirse solunum cihazı desteği verilir. Yürüyemeyen hastalarda bacak damarlarında pıhtı oluşmasını önlemek için ilaç ve bası çorabı, sinir ağrısı için ilaç kullanılır.
İyileşme döneminde rehabilitasyon
- Hareket açıklığıKaslar çalışmazken fizyoterapist kolları ve bacakları hareket ettirir, doğru pozisyon verir; kasların kısalması önlenir.
- GüçlendirmeGüç her kasa aynı hızda dönmez; zayıf kalan kaslara yönelik egzersizler yapılır.
- Yürüme ve dengeGerekirse yürüteç ya da bastonla başlanır, destek kademeli olarak azaltılır.
- İş-uğraşı terapisiGünlük işleri yeniden yapabilmek ve işe dönüş için çalışma; yardımcı araçlar.
- Yorgunluk ve ağrıUzun süre kalabilen yorgunluk ve sinir ağrısı için plan; ağrı ilaçlarını hekiminiz düzenler.
- Ruh sağlığıKaygı ve depresyon sık görülür; psikolojik destek tedavinin parçasıdır.
16 çalışmayı inceleyen 2025 tarihli derlemeye göre egzersiz, Guillain-Barré sonrasında gücü artırabilir, yorgunluğu azaltabilir ve bağımsızlığı destekleyebilir; ancak çalışmalar küçük ve yazarlar daha büyük araştırmalara gerek olduğunu belirtiyor. Kısa seanslar yapın, araya dinlenme koyun; ertesi gün belirgin yorgunluk ya da güçsüzlük artışı olursa programı hafifletin.
Evde egzersiz
İyileşme dönemi için altı egzersiz
Bu hareketler hastaneden çıktıktan sonraki dönem içindir ve kolaydan zora sıralanmıştır. Hangi basamakta olduğunuz gücünüze bağlıdır; programınızı fizyoterapistinizle belirleyin ve yorulmadan bırakın.
Havluya bastırma
Sırtüstü uzanın, dizinizin altına rulo yapılmış bir havlu koyun. Dizinizin arkasını havluya bastırarak uyluğunuzun ön kasını sıkın, birkaç saniye tutup gevşetin.
5 saniye tutun, 10 tekrarKöprü
Sırtüstü yatın, dizleriniz bükülü olsun. Kalçanızı yavaşça kaldırın, kısa bir an tutup kontrollü biçimde indirin. Yorulduğunuzda durun; kalite sayıdan önemlidir.
5–10 tekrarSandalyeden kalkıp oturma
Sağlam bir sandalyenin ön kısmına oturun. Öne eğilip ellerinizden gerektiği kadar destek alarak ayağa kalkın, sonra yavaşça oturun. Güçlendikçe el desteğini azaltın.
5–10 tekrar, 1–2 setTezgâha tutunarak topuk yükseltme
Tezgâha tutunarak dik durun. İki topuğunuzu birlikte kaldırın ve yavaşça inin. Ayak bileği gücü çoğu zaman en son dönen güçtür; sabırla çalışın.
8–10 tekrarKısa ve sık yürüyüş
Uzun tek bir yürüyüş yerine gün içine yayılmış kısa yürüyüşler yapın. Gerekirse yürüteç ya da baston kullanın. Ertesi gün belirgin yorgunluk ya da güçsüzlük oluyorsa mesafeyi azaltın.
Günde birkaç kez, azar azar artırarakVideo
Guillain-Barré için video
ABD'deki Mayo Clinic'in YouTube kanalından. Video İngilizcedir; oynatıcıda Ayarlar → Altyazılar → Otomatik çevir → Türkçe seçebilirsiniz.
Mayo Clinic Radio söyleşisi
Guillain-Barré sendromunu konu alan radyo söyleşisi.
Sık sorulan sorular
Guillain-Barré sendromu tamamen geçer mi?
Çoğu kişi, ağır geçirenler de dahil, tamamen iyileşir. Bazı kişilerde ise güçsüzlük, uyuşma, yorgunluk ya da ağrı uzun süre kalabilir. İyileşme birkaç haftadan birkaç yıla kadar sürebilir; bu yüzden rehabilitasyon ve düzenli kontrol önemlidir.
Ne kadar sürede yeniden yürürüm?
Çoğu kişi altı ay içinde yürür ve bir yıl içinde toparlanır. Güçsüzlük genellikle ilk iki-dört hafta içinde en ağır düzeyine ulaşır, sonra yavaş yavaş geri döner. Süre kişiden kişiye çok değişir; güç her kasa aynı hızda dönmeyebilir.
Hastalık tekrarlar mı?
Tekrarlayabilir; bu yüzden iyileştikten sonra önce birkaç ayda bir, sonra yılda bir kontrol önerilir. Uzun süredir devam eden belirtileriniz kötüleşirse ya da iyileştikten sonra belirtiler geri dönerse beklemeden uzmanınıza başvurun.
İyileşirken egzersiz yapmak zarar verir mi?
Eldeki araştırmalar egzersizin yararlı olabileceğini gösteriyor: 16 çalışmayı inceleyen 2025 tarihli derlemeye göre egzersiz gücü artırabilir, yorgunluğu azaltabilir ve bağımsızlığı destekleyebilir. Yine de çalışmalar küçük ve kesin konuşmak için yeterli değil. Programı fizyoterapistinizle, yorgunluğunuza göre ayarlayın.
Ne zaman hemen başvurmalı?
Şu durumlarda beklemeden yardım alın:
- Nefes almakta, yutmakta ya da konuşmakta güçlük; yüzde sarkma (112)
- Saatler ya da günler içinde hızla artan güçsüzlük
- İyileştikten sonra belirtilerin geri dönmesi ya da uzun süren belirtilerin kötüleşmesi
- Baldırda ağrılı şişlik, sıcaklık ya da kızarıklık
- Göğüs ağrısı ya da ani nefes darlığı (112)
Kaynaklar
- Hughes RAC, Swan AV, van Doorn PA. Intravenous immunoglobulin for Guillain-Barré syndrome. Cochrane Database Syst Rev. 2014;(9):CD002063.
- Kiper P, Chevrot M, Godart J, et al. Physical exercise in Guillain-Barré syndrome: a scoping review. J Clin Med. 2025;14(8):2655.
- National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Guillain-Barré syndrome. Last reviewed 13 March 2026.
- NHS. Guillain-Barré syndrome. Page last reviewed 12 August 2024.
- World Health Organization. Guillain–Barré syndrome. Fact sheet. 24 October 2025.