İhsan Eren® Seans planla
Bilgi köşesi

Hastalık rehberi

Gece bacak krampları

Gece uykudan baldırınızdaki ani ve sert bir kasılmayla uyanmak çok yorucu olabilir. Bacak krampları çok yaygındır ve çoğu zaman zararsızdır. Çoğu zaman belirgin bir nedeni bulunmaz, ama yaş, bazı ilaçlar, gebelik ve sıvı kaybı riski artırabilir. Yatmadan önce düzenli germe, araştırmalarda krampları azaltmaya yardımcı olmuştur.

Son güncelleme: 14 Ekim 2026

%50–60Gece bacak krampı yaşadığını bildiren yetişkinlerin oranı; yaşla artar
Saniyeler – 10 dkBir krampın süresi; sonrasında kas 24 saate kadar ağrılı kalabilir
6 haftaHer gece yatmadan önce germe yapılan araştırmada kramp sıklığı ve şiddeti azaldı
Günde 3 kezÖnerilen baldır germe sıklığı; sonuncusu yatmadan hemen önce

Belirtiler

  • Bacak kasında ani, ağrılı bir kasılma; kas sertleşir ve hareket etmek zorlaşır.
  • En sık baldırda, daha az sıklıkla ayakta ya da uylukta.
  • Genellikle gece ya da dinlenirken başlar.
  • Birkaç saniyeden 10 dakikaya kadar sürer; sonrasında kas bir gün kadar hassas kalabilir.

Neden olur?

  • Çoğu zaman belirgin bir neden bulunmaz.
  • Yaş: Yaş ilerledikçe daha sık görülür.
  • Kasları zorlamak: Özellikle sıcak ve nemli havada yapılan yorucu egzersiz.
  • Gebelik: Genellikle son dönemde.
  • İlaçlar: Kolesterol için statinler, tansiyon için idrar söktürücüler.
  • Diğer: Yeterince sıvı almamak; alkole bağlı karaciğer hastalığı.

Kramp anında ne yapabilirim?

  • Kası germek ya da ovmak ağrıyı hafifletebilir; kramp çoğu zaman tedavi gerekmeden geçer.
  • Bacağınızı düz uzatıp ayak ucunuzu kendinize doğru çekebilirsiniz.
  • Parasetamol ya da ibuprofen sonrasında kalan ağrıyı hafifletebilir, ama kramp anında etki etmek için çok yavaştır.

Kramp sanılan başka durumlar

  • Huzursuz bacak: Bacakları oynatmak için karşı konulamaz bir istek; ağrılı kasılma yoktur. Rehbere bakın.
  • Yürürken gelen baldır ağrısı: Yürüyünce başlayıp dinlenince geçen ağrı, bacak atardamarlarında daralmanın belirtisi olabilir.
  • Uyuşma, karıncalanma, elektrik çarpması gibi ağrı: Sinirlerle ilgili bir sorunu düşündürür. Diyabetik nöropati rehberine bakabilirsiniz.
  • Tek bacakta şişlik ve zonklayan ağrı: Bacakta pıhtı olabilir; aşağıdaki uyarı işaretlerine bakın.

Krampları azaltmak için

1

Yatmadan önce germe

55 yaş üstü 80 kişinin katıldığı bir araştırmada, 6 hafta boyunca her gece yatmadan önce baldır ve arka uyluk germe yapanlarda kramplar daha seyrek ve daha hafif oldu.

2

Gün içinde de germe

Baldır germeyi günde 3 kez yapabilirsiniz. Kramplar seyrekleşirse günde 1–2 kez yeterli olabilir. Germe krampları tamamen durdurmayabilir.

3

İlaçlarınıza bakın

Kramplar yeni bir ilaçtan sonra başladıysa ilacı kendiniz bırakmadan hekiminizle konuşabilirsiniz.

4

Yeterince sıvı

Sıvı kaybı kramplarla ilişkilidir; özellikle sıcak havada ve egzersizde yeterince su içmeye dikkat edebilirsiniz.

Kramplar uykunuzu bölüyorsa uyku rehberi de işinize yarayabilir.

Evde egzersiz

Kramplara karşı altı hareket

Germeleri yavaş yapın ve sıçratmayın; hafif bir gerginlik yeterlidir. Germe sırasında kramp başlarsa hareketi bırakıp kası ovun.

Havluyla germe

Kramp anında germe

Bacağınızı düz uzatın ve ayak ucunuzu kendinize doğru çekin; yetişmiyorsanız bir havluyla çekebilirsiniz. Kasılan kası avucunuzla ovun. Ayağa kalkabiliyorsanız topuğunuza basarak birkaç adım atmak da gevşetebilir.

Kramp geçene kadar
Duvarda baldır germe

Duvarda baldır germe

Yüzünüz duvara dönük durun, ellerinizi kollarınız uzanmış şekilde duvara koyun. Bir bacağınızı arkaya alın, dizinizi düz ve topuğunuzu yerde tutun. Baldırınızda gerginlik hissedene kadar öne doğru eğilip 2–3 saniye bekleyin, sonra doğrulun. Bacak değiştirerek tekrarlayın.

5 dakika, günde 3 kez; sonuncusu yatmadan hemen önce
Dizi bükük baldır germe

Dizi bükük baldır germe

Aynı pozisyonda arkadaki ayağınızı biraz öne alın ve dizinizi bükün. Topuğunuz yerden kalkmadan kalçanızı aşağı indirin; gerilmeyi baldırın alt kısmında hissedin.

Her bacakla 20–30 saniye, 2–3 kez
Sandalyede arka uyluk germe

Sandalyede arka uyluk germe

Sandalyenin ön kenarına oturun. Bir bacağınızı öne uzatın, topuğunuz yerde, ayak ucunuz yukarı baksın. Sırtınızı düz tutarak kalçanızdan öne eğilin; uyluğunuzun arkasında gerginlik hissedin. Bekleyin, sonra bacak değiştirin.

Her bacakla 20–30 saniye, yatmadan önce
Havluyla germe

Yatakta havluyla baldır germe

Yatağa bacaklarınız düz olacak şekilde oturun. Havluyu ayağınızın ön kısmına dolayıp uçlarından tutun. Dizinizi düz tutarak havluyu kendinize doğru çekin; baldırınızda gerginlik hissedin.

Her bacakla 20–30 saniye, yatmadan önce
Tempolu yürüyüş

Yatmadan önce hafif hareket

Yatmadan önce birkaç dakika sakin bir tempoda yürüyebilir ya da sabit bisiklet çevirebilirsiniz. Bunun yararı araştırmalarla kanıtlanmış değil; bazı kişiler fayda gördüğünü söylüyor.

Birkaç dakika

Sık sorulan sorular

Magnezyum işe yarar mı?

Büyük bir Cochrane derlemesine göre belirgin bir neden olmadan kramp yaşayan yaşlı yetişkinlerde magnezyumun krampları anlamlı ölçüde azaltması beklenmiyor. Gebelikteki kramplar için ise araştırmalar çelişkili ve kanıt çok belirsiz. Takviye kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışabilirsiniz.

Kinin ya da tonik suyu kullanmalı mıyım?

Kendi başınıza kullanmayın. Kinin bazı ülkelerde egzersiz işe yaramadığında hekim kontrolünde verilebiliyor; ama kan pulcuklarında düşme ve kalp ritim bozukluğu gibi ciddi yan etkileri olabildiği için ABD’de bacak krampı için kullanılması önerilmiyor.

Kullandığım ilaç kramp yapabilir mi?

Yapabilir. Kolesterol için kullanılan statinler ve tansiyon için kullanılan idrar söktürücüler kramplarla ilişkilendirilen ilaçlar arasında. Kramplarınız yeni bir ilaçtan sonra başladıysa ilacı kendiniz bırakmayın; hekiminizle konuşabilirsiniz.

Kramp mı, huzursuz bacak mı?

Kramp ani, ağrılı bir kasılmadır; kas sertleşir ve gözle görülebilir. Huzursuz bacak sendromunda ise bacakları hareket ettirmek için karşı konulamaz bir istek olur, genellikle akşamları artar, hareketle rahatlar ve ağrılı bir kasılma yoktur.

Ne zaman hekime başvurmalı?

  • Kramplar uykunuzu bozuyorsa
  • Bacaklarınızda uyuşma ya da şişlik de varsa
  • Bir kramp 10 dakikadan uzun sürüyorsa
  • Aynı gün: tek bacakta zonklayan ağrı, şişlik, kızarık ya da koyulaşmış cilt varsa (bacakta pıhtı olabilir)
  • Acil: bu belirtilere nefes darlığı ya da göğüs ağrısı eşlik ediyorsa hemen 112’yi arayın

Kaynaklar

  1. HSE. Leg cramps. Page last reviewed 1 July 2024.
  2. Allen RE, Kirby KA. Nocturnal leg cramps. American Family Physician. 2012;86(4):350–355.
  3. Hallegraeff JM, van der Schans CP, de Ruiter R, de Greef MH. Stretching before sleep reduces the frequency and severity of nocturnal leg cramps in older adults: a randomised trial. Journal of Physiotherapy. 2012;58(1):17–22.
  4. Garrison SR, Korownyk CS, Kolber MR, et al. Magnesium for skeletal muscle cramps. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2020;(9):CD009402.
  5. NHS. DVT (deep vein thrombosis). Page last reviewed 30 April 2026.

Bilgi köşesinden

WhatsApp'tan seans planla