®Adım adım
Düştünüz: şimdi ne yapmalı?
Önce
Acele etmeyin. Birkaç dakika olduğunuz yerde kalın, nefesinizi düzenleyin ve bir yerinizde ağrı olup olmadığını kontrol edin.
Başınızı, boynunuzu, sırtınızı ya da kalçanızı incitmiş olabilir misiniz, ya da kalkamayacağınızı mı düşünüyorsunuz?
Kalkmaya çalışmayın
Yardım çağırın ve sıcak kalın
- Yardım çağırın: Evde biri varsa seslenin. Telefonunuz ya da acil durum alarmınız yakınınızdaysa kullanın; yoksa duvara, yere ya da kalorifere vurarak dikkat çekin.
- 112’yi arayın: Başınızı, boynunuzu, sırtınızı ya da kalçanızı incitmiş olabilirseniz ya da kalkamıyorsanız.
- Sıcak kalın: Üzerinizi bir battaniye, havlu ya da sabahlıkla örtün, başınızın altına bir yastık koyun. Sert bir zemindeyseniz yapabiliyorsanız halıya geçin, cereyandan uzaklaşın.
- Hareket edin: Yapabildiğiniz ölçüde yandan yana yuvarlanın, kollarınızı ve bacaklarınızı oynatın.
- Su için: Yakınınızda bir içecek varsa yudumlayın.
- Gerekirse tuvalet: Tuvaletiniz gelirse yapın, sonra ıslak yerden uzağa yuvarlanın.
Yana dönün
Acele etmeyin. Kendinizi hazır hissettiğinizde yan tarafınıza dönün.
Ellerinizin ve dizlerinizin üzerine gelin
Kollarınızla iterek ellerinizin ve dizlerinizin üzerine yükselin.
Sağlam bir mobilyaya emekleyin
Yakınınızda değilse sağlam bir sandalyeye, kanepeye, yatağa ya da merdivenin alt basamağına doğru emekleyin. Yorulursanız durup dinlenin.
Ellerinizi mobilyaya koyun
İki elinizi mobilyanın oturma yerine ya da basamağa koyun ve destek alın.
Güçlü bacağınızı öne alın
Daha güçlü bacağınızın dizini bükerek öne alın ve ayağınızı yere düz basın.
İterek doğrulun
Öne eğilin, kollarınız ve bacaklarınızla iterek yavaşça ayağa kalkın; diğer ayağınızı da yanına getirin.
Yavaşça dönüp oturun
Mobilyaya tutunarak yavaşça dönün ve oturun.
Dinlenin ve haber verin
Bir süre oturup dinlenin. Sonra birine düştüğünüzü ve nasıl hissettiğinizi söyleyin.
Kalktınız
Bir süre dinlenin ve düştüğünüzü hekiminize söyleyin
Kendinizi iyi hissetseniz bile bir düşme değerlendirmesi, yeni düşmeleri önlemenize yardım eder. Düşme riskinizi şimdi 12 soruluk düşme riski testiyle değerlendirebilirsiniz.
Önceden hazırlanın
- Evde yalnız yaşıyorsanız telefonunuzu ya da acil durum alarmınızı yanınızda taşıyın.
- Bu adımları sağlıklıyken, yanınızda biri varken ve tercihen bir fizyoterapistle birlikte deneyin.
- Bacak gücünüzü ve dengenizi korumak, hem düşmeleri önler hem de yerden kalkmayı kolaylaştırır.
Bir de ölçerek bakın
- Yere oturup kalkabiliyor musunuz?: yerden kalkma becerinizi sınayın.
- 4 aşamalı denge testi: duruş dengenizi ölçün.
- Düşmeleri önleme ve denge: altı denge egzersizi ve ev güvenliği.
Sık sorulan sorular
Düştükten sonra 112’yi aramak doğru mu?
Evet. Başınızı, boynunuzu, sırtınızı ya da kalçanızı incitmiş olabileceğinizi düşünüyorsanız ya da kalkamıyorsanız 112’yi arayın. Düştükten sonra yardım istemekte bir sakınca yoktur.
Neden hemen kalkmamalıyım?
Düşmenin şokuyla hızla kalkmaya çalışmak yeniden düşmenize ya da bir yaralanmanın kötüleşmesine yol açabilir. Önce sakin kalın, birkaç dakika olduğunuz yerde durun, bir yerinizin ağrıyıp ağrımadığını kontrol edin ve kalkıp kalkamayacağınızı düşünün.
Kalkamıyorsam neden hareket etmeliyim?
Yandan yana yuvarlanmak, kollarınızı ve bacaklarınızı oynatmak sizi sıcak tutar, dolaşımı destekler, tutulmayı ve uzun süre aynı pozisyonda kalmaya bağlı bası yarası riskini azaltır.
Kalktım ve iyiyim, yine de hekime gitmeli miyim?
Evet, hekiminize düştüğünüzü söyleyin. Düşme değerlendirmesinde denge testleri yapılabilir, ilaçlarınız gözden geçirilebilir, göz muayenesi, kalp ritmi kaydı (EKG) ve yatarken ve ayaktayken tansiyon ölçümü istenebilir. Evinizdeki tehlikeler için bir sağlık profesyonelinin ziyareti ve kuvvet ve denge egzersizleri de önerilebilir.
Kaynaklar
- Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust. What to do if you fall. Resource 5320/VER2, last reviewed July 2026.
- nidirect (Northern Ireland). Falls. Last modified 3 March 2026.
- Torbay and South Devon NHS Foundation Trust. What to do if a fall occurs.