İhsan Eren® Seans planla
Bilgi köşesi

Kendine iyi bak

Denge antrenmanı

Yaşlılarda düşmeleri önlemenin en iyi kanıtlanmış yollarından biri, dengeyi zorlayan ve bacakları güçlendiren egzersizlerdir. Bu sayfa, Yeni Zelanda’da geliştirilen ve düşmeleri azalttığı gösterilen Otago programındaki altı denge hareketini üç destek seviyesiyle sunar: sizi hareket hareket yönlendirir, duruş sürelerini sayar, haftalık seanslarınızı ve hedefe ulaştığınız haftaları kaydeder.

Son güncelleme: 23 Ekim 2026

%24Denge ve işlevsel egzersizlerle düşme sıklığındaki azalma (Cochrane, 108 çalışma, 23.407 kişi)
%32Otago programıyla düşmelerde azalma (7 çalışma, 1.503 kişi)
Haftada 3Önerilen seans sayısı
En az 12 haftaDüşmeleri azaltmak için önerilen program süresi (Dünya Düşme Kılavuzu)

Zamanlayıcıyla birlikte yapın

Seviyenizi seçin ve başlayın

Mutfak tezgâhı gibi sabit bir yüzeyin yanında durun; mümkünse yakınınızda biri olsun. Duruş hareketlerinde zamanlayıcı her ayak için 10 saniye sayar; yürüyüş hareketlerinde adımları tamamlayınca İleri’ye basın.

Destek seviyesi

Topuk-parmak yürüyüşü

Topuk-burun duruş

Bir ayağınızı diğerinin tam önüne, topuğunuz arkadaki ayağın parmak ucuna değecek şekilde koyun ve öyle durun. Sonra ayaklarınızın yerini değiştirin.

–saniye

Hazır

Sabit bir yüzeyin yanında durun ve Başla’ya basın.

Seanslarınız yalnızca bu cihazda saklanır; hiçbir yere gönderilmez.

Üç seviye

  • 1. seviyeİki elle sabit bir yüzeye tutunarak.
  • 2. seviyeTek elle hafifçe tutunarak.
  • 3. seviyeTutunmadan; sabit yüzey yine elinizin yetişeceği yerde.

Otago programında destek, kişinin dengesine ve güvenine göre ayarlanır. Buradaki üç seviye bu ilkenin basitleştirilmiş bir uyarlamasıdır; size özel ilerlemeyi bir fizyoterapist belirleyebilir. İngiltere’nin 2025 tarihli düşme kılavuzu (NICE) da denge, koordinasyon ve kas gücünü birlikte çalıştıran, kademeli zorlaşan programlar öneriyor.

Güvenlik

  • Sandalye gibi kayabilecek bir şeye değil, tezgâh ya da ağır bir masa gibi sabit bir yüzeye tutunun.
  • Kaymayan bir zeminde, düz tabanlı ayakkabıyla çalışın; mümkünse yakınınızda biri olsun.
  • Hareketler sizi zorlamalı ama düşme riski yaratmamalı.
  • Nefesinizi tutmayın.
  • Baş dönmesi, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı olursa durun.

Sık sorulan sorular

Denge egzersizi düşmeleri gerçekten azaltır mı?

Evet. 108 rastgele kontrollü çalışmayı ve 23.407 kişiyi kapsayan Cochrane derlemesinde egzersiz, toplumda yaşayan yaşlılarda düşme sıklığını %23, düşen kişi sayısını %15 azalttı (kanıt düzeyi yüksek). Denge ve işlevsel egzersizler düşme sıklığını %24, düşen kişi sayısını %13 azalttı; çoğunlukla denge ve güçlendirmeyi birleştiren programlarda azalma %34 ve %22 idi (kanıt düzeyi orta). Bu sayfanın temel aldığı Otago programına ilişkin 7 çalışmanın analizinde (1.503 kişi, yaş ortalaması 81,6) düşmeler %32 azaldı.

Neden sandalyeye değil de tezgâha tutunmalıyım?

Sandalye gibi kayabilecek ya da devrilebilecek bir şeye tutunmayın. Mutfak tezgâhı ya da ağır bir masa gibi sabit bir yüzeyin yanında çalışın. Seviye ilerledikçe tutunmayı azaltın, ama sabit yüzey her zaman elinizin yetişeceği yerde olsun.

Ne kadar sürede fark ederim?

Dünya Düşme Kılavuzu, düşmeleri önlemek için haftada en az 3 kez yapılan, en az 12 hafta süren, kişiye göre ayarlanmış ve kademeli ilerleyen bir denge ve işlevsel egzersiz programı öneriyor; daha uzun sürdürmek daha çok yarar sağlıyor. Bu sayfa, haftada 3 seans hedefine ulaştığınız haftaları sayar.

Yürüyüş yeterli değil mi?

Yürüyüş kalp ve genel sağlık için çok değerli. Ancak Cochrane derlemesinde, yalnızca yürüyüş programlarının düşmeler üzerindeki etkisini belirlemeye yetecek kanıt bulunamadı; düşmeleri önlemede dengeyi zorlayan ve bacakları güçlendiren egzersizler öne çıkıyor. Tai chi de bir seçenek: aynı derlemede düşme sıklığını %19 azalttı (kanıt düzeyi düşük).

Hangi seviyeden başlamalıyım?

Emin değilseniz 1. seviyeden, iki elle tutunarak başlayın. Bir hareketi birkaç seans boyunca rahatça ve güvenle yapabildiğinizde bir sonraki seviyeye geçin. Hareketler sizi biraz zorlamalı, ama düşme riski yaratmamalı. Düşme riskinizi ölçmek için 4 aşamalı denge testine bakabilirsiniz.

Ne zaman egzersizi bırakmalıyım?

Egzersiz sırasında baş dönmesi, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı olursa durun ve hekiminize başvurun. Bir hastalık nedeniyle programa ara verdiyseniz, yeniden başlamadan önce sizi yönlendiren fizyoterapistle konuşun.

Dengenizi ölçmek için 4 aşamalı denge testine ve 10 saniye denge testine, bacak gücünüz için evde güç devresine, ayrıntılı bilgi için düşmeleri önleme rehberine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Sherrington C, Fairhall NJ, Wallbank GK, et al. Exercise for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database Syst Rev. 2019;(1):CD012424. Haber: MDedge.
  2. Thomas S, Mackintosh S, Halbert J. Does the ‘Otago exercise programme’ reduce mortality and falls in older adults? A systematic review and meta-analysis. Age Ageing. 2010;39(6):681–687.
  3. Montero-Odasso M, van der Velde N, Martin FC, et al. World guidelines for falls prevention and management for older adults: a global initiative. Age Ageing. 2022;51(9):afac205. Özet: RoSPA.
  4. Royal Orthopaedic Hospital NHS Foundation Trust. Otago strength and balance exercises.
  5. National Institute for Health and Care Excellence. Falls: assessment and prevention in older people and in people 50 and over at higher risk. NICE guideline NG249, 29 April 2025.

Bilgi köşesinden

WhatsApp'tan seans planla