İhsan Eren® Seans planla
Bilgi köşesi

Hastalık rehberi

Boyun tutulması (akut tortikolis)

Sabah uyandığınızda başınızı çeviremiyor, boynunuz bir yana kilitlenmiş gibi mi? Boyun tutulması, boyun kaslarının bir tarafındaki ani spazmla başın bir yana eğik ve dönük kalmasıdır. Çok ağrılı ve korkutucu olabilir, ama genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden düzelir. Yavaş ve düzenli hareket, iyileşmeyi hızlandırmanın en iyi yoludur.

Son güncelleme: 14 Ekim 2026

Bir gecedeGenellikle aniden, çoğu zaman uykudan sonra başlar
24–48 saatKas spazmının çoğu zaman gevşediği süre
Bir haftaTam iyileşmenin alabileceği süre; bazen daha uzun
Birkaç saatte birBoynu her yöne yavaşça hareket ettirmenin önerilen sıklığı

Belirtiler

  • Boynun bir yanında ağrı ve tutukluk; baş o tarafa eğik kalır.
  • Başı çevirmekte ve boynu düzeltmekte zorlanma.
  • Bir omzun diğerinden yukarıda durması.
  • Boyun kaslarında sertlik, bazen şişlik.
  • Baş ağrısı.

Neden olur?

  • Çoğu zaman belirgin bir neden ya da yaralanma yoktur; daha önce boyun sorunu olmayan kişilerde de görülür.
  • Boyun desteksiz, alışılmadık bir pozisyonda oturmak ya da uyumak.
  • Bilgisayar başında uzun süre öne eğik duruş.
  • Ağır ya da dengesiz yük taşımak.
  • Soğuğa maruz kalmak, örneğin cereyanda uyumak.
  • Gençlerde boyun ağrısının sık nedenlerinden biridir.

Neler iyi gelir?

1

Yavaşça hareket

Boynunuzu birkaç saatte bir her yöne yavaşça hareket ettirebilir, hareketi gün gün artırabilirsiniz. Hareket boyna zarar vermez.

2

Sıcak uygulama

Havluya sarılı bir sıcak torba kas tutukluğunu birçok kişide rahatlatır.

3

Ağrı kesici

Parasetamol ya da ibuprofen ağrı şiddetlenmeden düzenli alındığında egzersizleri kolaylaştırabilir. Başka hastalığınız ya da ilacınız varsa önce hekiminize veya eczacınıza danışabilirsiniz.

4

Duruş ve yastık

Otururken ve çalışırken boynunuzu ve sırtınızı dik tutabilirsiniz. Tek, sağlam ve destekleyici bir yastık işe yarayabilir.

Ağrı haftalarca sürüyor ya da sık tekrarlıyorsa boyun ağrısı ve masa başı rehberlerine bakabilirsiniz.

Evde egzersiz

Boynu çözen altı egzersiz

Hareketleri yavaş ve küçük başlatın, her gün biraz genişletin. Hafif bir gerginlik normaldir; ağrıyı zorlamayın. Kola yayılan ağrı ya da uyuşma olursa egzersizi bırakın.

Boyun döndürme

Yavaşça sağa sola bakma

Dik oturun, omuzlarınızı sabit tutun. Başınızı ağrının izin verdiği kadar yavaşça bir yana çevirin, 2–3 saniye bekleyin, sonra öbür yana çevirin. Her gün biraz daha uzağa bakmaya çalışın.

Her yöne 5–10 tekrar, birkaç saatte bir
Yana germe

Kulağı omza yaklaştırma

Dik oturun. Kulağınızı yavaşça aynı taraftaki omzunuza doğru yaklaştırın; omzunuzu kaldırmayın. Rahat olan son noktada birkaç saniye bekleyip ortaya dönün ve öbür yana geçin.

Her yana 5–10 tekrar, birkaç saatte bir
Başı öne ve arkaya eğme

Başı öne ve arkaya eğme

Dik oturun. Çenenizi yavaşça göğsünüze doğru indirin, sonra ortaya dönüp tavana doğru hafifçe bakın. Hareketi küçük tutun, ağrı izin verdikçe genişletin.

5–10 tekrar, birkaç saatte bir
Omuz kaldırma

Omuz kaldırma ve çevirme

Dik oturun. Omuzlarınızı kulaklarınıza doğru kaldırın, sonra bırakın. Ardından omuzlarınızı önce öne, sonra arkaya doğru çevirin. Boyun ve omuz kaslarının gevşemesine yardım eder.

5–10 tekrar, birkaç saatte bir
Çene içe çekme

Çene içe çekme

Dik oturun, gözleriniz karşıya baksın. Başınızı eğmeden çenenizi düz bir çizgide geriye çekin, çift çene yapar gibi. Ensenizin uzadığını hissedin, 5 saniye tutup bırakın.

10 tekrar, günde 2–3 kez
Kürek kemiği sıkıştırma

Kürek kemiği sıkıştırma

Dik durun ya da oturun. Omuzlarınızı kulaklarınıza kaldırmadan, kürek kemiklerinizi geriye ve biraz aşağıya doğru birbirine yaklaştırın. 5 saniye tutup bırakın.

10–15 tekrar, günde 2 kez

Sık sorulan sorular

Boyun tutulması ne kadar sürer?

Genellikle birkaç gün içinde düzelir. Kas spazmı çoğu zaman 24–48 saatte gevşer, tam iyileşme ise bir haftayı bulabilir. Bazen daha uzun sürebilir ya da ilerde belirgin bir neden olmadan tekrarlayabilir.

Boynumu hareket ettirmem zarar verir mi?

Hayır. Boynu yavaşça hareket ettirmek ona zarar vermez; tersine, hareketi gün gün artırmak iyileşmeyi destekler. Ağrı çok şiddetliyse bir gün kadar dinlenip sonra yavaşça hareket etmeye başlayabilirsiniz.

Sıcak mı soğuk mu?

Sıcak uygulama birçok kişide kas tutukluğunu rahatlatır. Cildinizi yakmamak için sıcak torbayı bir havluya sararak kullanabilirsiniz.

Boyunluk takmalı mıyım?

Genellikle gerekmez. Önerilen, boynu kademeli olarak hareket ettirmek ve günlük işlere elden geldiğince devam etmektir. Ağrı kesicileri ağrı şiddetlenmeden düzenli almak, egzersizleri yapmayı kolaylaştırabilir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

  • Birkaç gün geçtiği hâlde düzelme yoksa
  • Ağrı çok şiddetliyse ya da kola veya ele yayılıyorsa
  • Ellerinizde ya da ayaklarınızda uyuşma veya güçsüzlük varsa
  • Acil: boyun sertliğine ateş, baş ağrısı, kusma, ışıktan rahatsız olma, uyuklama ya da bastırınca solmayan döküntü eşlik ediyorsa hemen 112’yi arayın (menenjit olabilir; belirtilerin hepsi birden görülmeyebilir)

Kaynaklar

  1. Royal Berkshire NHS Foundation Trust, Emergency Department. Acute torticollis (wry neck). June 2024.
  2. Dorset County Hospital NHS Foundation Trust. Acute torticollis (wryneck). Patient information, April 2014.
  3. nidirect. Meningitis. Last updated 23 July 2026.

Bilgi köşesinden

WhatsApp'tan seans planla