®Yana eğme germesi
Bebeğinizi sırtüstü yatırın. Etkilenen taraftaki omzunu bir elinizle nazikçe sabitleyin, diğer elinizle başını kavrayın ve karşı taraftaki kulağını karşı omzuna doğru yavaşça yaklaştırın.
10–15 saniye tutun, gün içinde birkaç kez0–3 ayTortikolisin ortaya çıktığı dönem
10–15 saniyeHer germenin tutulduğu süre
Her günUyanıkken, gözetim altında karın üstü oyun
3 ayDüzelme olmazsa ortopedi değerlendirmesi düşünülür
Belirtiler
- Baş etkilenen tarafa eğik, çene ise diğer tarafa dönük durur.
- Bebek hep aynı tarafa bakar, başını ortada tutmakta zorlanır.
- Emzirirken başını bir tarafa çevirmekte zorlanabilir.
- Boynun yan tarafında küçük bir şişlik olabilir.
- Başın, yatmayı tercih ettiği tarafta düzleşmesi (plajiyosefali).
Neden olur?
- Anne karnındaki pozisyon; makattan gelişte daha sık.
- Forseps (doğum maşası) ile doğum ya da doğum sırasında zorlanma.
- Bebeğin dikkatinin hep aynı tarafa çekilmesi, örneğin arabasında hep aynı yerde duran sevdiği bir oyuncak.
- Bazen nedeni bilinmez.
Bebeklerde baş eğikliğinin başka nedenleri de olabileceği için önce bir hekimin ve çocuk fizyoterapistinin değerlendirmesi gerekir.
Günlük hayatta: zor tarafa baktırın
Aşağıdaki örnekler, başı sola eğik ve sağa bakmayı tercih eden (sol taraflı) bir bebek içindir. Bebeğinizin sağ tarafı etkilenmişse yönleri tersine çevirin.
1
Karşı tarafa ilgi
Oyuncakları, sesleri ve yüzünüzü bebeğinizin sola bakması gereken yere koyun. Beşiğini, sizi görmek için sola bakacağı şekilde yerleştirin.
2
Araba koltuğu
Araba koltuğunu, pencere bebeğinizin sol tarafında kalacak şekilde yerleştirin; ışığa doğru bakmak için başını sola çevirir.
3
Omuzda taşırken
Bebeğinizi sağ omzunuzda taşıyın: etrafına bakmak için başını sola çevirir, sağa dönmesini ise yanağınız sınırlar.
4
Yan yatarak oyun
Yan yatarak oynamak ellerini birleştirmesini ve göz-el uyumunu destekler; yer çekimi boynuna nazik bir germe de sağlar.
Evde germe ve oyun
Fizyoterapistin gösterdiği dört uygulama
Germeleri önce bir çocuk fizyoterapistinin size göstermesi gerekir. Yavaş ve nazik yapın, gün içinde birkaç kez tekrarlayın. Bebeğiniz itiraz edebilir ama canı yanmamalıdır. Örnekler sol taraflı tortikolis içindir.
Başı çevirme germesi
Bebeğiniz sırtüstüyken karşı taraftaki omzunu nazikçe sabitleyin ve başını yavaşça etkilenen tarafa, o omzun üzerinden bakacak şekilde çevirin.
10–15 saniye tutun, gün içinde birkaç kezKolda yan yatırarak taşıma
Bebeğinizi yüzü sizden uzağa bakacak şekilde, etkilenen taraftaki kulağı ön kolunuza gelecek biçimde yan yatırarak taşıyın. Ön kolunuz başını omzundan hafifçe uzaklaştırarak yana eğme germesi yapar; diğer kolunuzla gövdesini destekleyin.
Gün içinde taşırkenKarın üstü oyun
Bebeğiniz uyanıkken ve siz yanındayken her gün karın üstünde zaman geçirmesini sağlayın. Oyuncakları ve yüzünüzü, başını çevirmekte zorlandığı tarafa koyun; dirsekleri omuzlarının altında olsun, göğsünün altına rulo yapılmış bir havlu koyabilirsiniz.
Her gün, uyanıkkenSık sorulan sorular
Tortikolis bebeğimi acıtır mı?
Çoğu bebek tortikolisten ağrı duymaz. Germeler sırasında bebeğiniz itiraz edebilir, ama canı yanmamalıdır; hareketleri yavaş ve nazik yapın.
Düzelir mi, ne kadar sürer?
Tedaviyle çoğu bebek boynunu tam olarak hareket ettirebilir hâle gelir; kas büyüdükçe ve gerildikçe esner. Tedavi edilmezse boyun hareketlerinde kalıcı kısıtlılık kalabilir ve ileride ameliyat gerekebilir. Fizyoterapiyle 3 ay içinde düzelme olmazsa ortopedi değerlendirmesi istenebilir.
Boynundaki şişlik nedir?
Etkilenen kasta küçük bir şişlik olabilir. Genellikle ilk ayda en büyük hâline ulaşır, sonra yavaş yavaş küçülür. Geçmezse ultrason istenebilir.
Başının arkası düzleşti, bu tehlikeli mi?
Tortikolis, bebeğin hep aynı tarafa yatmasına ve başın o tarafta düzleşmesine (plajiyosefali) yol açabilir. Bu yalnızca görünümle ilgilidir, başka belirtisi yoktur ve beyni etkilemez. Fizyoterapistiniz gerekirse ayrıca önerilerde bulunur.
Nasıl beslemeliyim?
Biberonla besliyorsanız bebeğinizi, başını zorlandığı tarafa çevirmesini gerektirecek kolunuzda tutun. Emziriyorsanız iki taraftan da emzirmeyi sürdürün ve bu tarafa dönmesini teşvik eden farklı tutuşlar deneyin.
Yetişkinlerde ani başlayan boyun tutulması için boyun tutulması rehberine bakabilirsiniz.
Ne zaman fizyoterapistinize ya da hekiminize başvurmalı?
- Bebeğinizin başındaki eğiklik ya da tek tarafa bakma isteği artıyorsa
- Germeleri yapmakta zorlanıyorsanız ya da bebeğinizin canı yanıyor gibi görünüyorsa
- Boynundaki şişlik küçülmüyorsa
- Başının arkasında ya da yanında belirgin bir düzleşme fark ediyorsanız
Kaynaklar
- Royal Berkshire NHS Foundation Trust, Paediatric Physiotherapy. Congenital muscular torticollis affecting the left. June 2025.
- NHS Lothian, Royal Hospital for Children and Young People. Congenital torticollis (left side). Version 4.0, September 2023.