®Başparmak kökünü germe
Diğer elinizle başparmağınızı tutun ve başparmak kökünü nazikçe dışa doğru gerin. Ağrı değil, hafif bir gerilme hissetmelisiniz.
15–20 saniye tutun, 8–10 tekrar3 katKadınlarda erkeklere göre daha sık; özellikle küçük bebeği olanlarda
30–55 yaşEn sık görüldüğü yaş aralığı; her yaşta ortaya çıkabilir
3–8 haftaBileği ve başparmağı saran atel için hastane broşürlerinde verilen süre
18 kişiKortizon iğnesini atelle karşılaştıran tek çalışmanın büyüklüğü; kanıt zayıf
Nedir?
Başparmağı hareket ettiren kirişler, bileğin başparmak tarafında tünel gibi bir kılıfın içinden geçer. Bu kılıf kalınlaşıp iltihaplandığında kirişler rahat kayamaz; el kullanıldıkça ağrı ortaya çıkar.
Çoğu zaman belirgin bir neden bulunmaz. Bilek öne ya da yana bükülüyken uzun süre kavrama, başparmağın ve bileğin hızlı ve tekrarlı hareketleri, alışık olunmayan bir işe birden başlamak (bahçe, boya, yeni bir spor) ya da bileğin dış yanına alınan bir darbe tetikleyebilir.
Belirtiler
- Başparmak kökünde ve bileğin yanında ağrı; ön kola yayılabilir
- Kavrarken, sıkıştırırken, bir şeyi burarken artan ağrı
- Çaydanlıktan su dökmek, kavanoz açmak gibi işlerde zorlanma
- Ağrılı noktada şişlik ya da sert bir kabarıklık
- Başparmak hareketlerinde takılma ya da sürtünme hissi
Yeni annelerde neden sık?
De Quervain en çok küçük bebeği olan kadınlarda görülür. Nedeni tam bilinmiyor: Gebelik ve doğum sonrasındaki hormon değişiklikleri de, bebeği tekrar tekrar kaldırmak, taşımak ve beslemek de rol oynuyor olabilir.
En çok ağrıtan hareket, bileğin yana doğru bükülmesidir. Bu yüzden ağrıyan işlerde elinizin ve bileğinizin konumunu değiştirmek, kavrama gerektiren işlerde sık sık ara vermek ve bileği yana büken hareketlerden kaçınmak önerilir. Bebeğinizi kucağınıza alırken bileklerinizi düz tutmaya ve yükü ön kollarınıza yaymaya çalışın.
İlk adım: dinlendirme ve atel
Tedavinin ilk basamağı kirişleri dinlendirmektir. Bunun için hem bileği hem başparmağı saran bir atel kullanılır. İngiltere'deki hastane broşürleri 3–8 hafta arasında süreler veriyor; bir broşür altı hafta boyunca gece gündüz takmayı, ağrı azalırsa ateli 2–4 haftada kademeli olarak bırakmayı öneriyor. Atel yalnızca duş ve bilek hareketleri için çıkarılır.
Bölgeyi günde üç kez, 20 dakika soğutmak ağrıyı azaltabilir. Ağrı kesici ya da iltihap giderici ilaç ve jeller için eczacınıza ya da hekiminize danışın.
Atel ve egzersiz yetmezse kılıfın içine kortizon iğnesi düşünülebilir; bazı kişilerde birden fazla iğne gerekir. İğneyi sınayan araştırma çok az: Cochrane derlemesi 18 kişilik tek bir çalışma bulabildi ve kanıtın kesinliğini çok düşük olarak değerlendirdi. Ameliyat nadiren gerekir; günübirlik bir işlemle kılıf açılarak kirişlere yer açılır.
Tedavi
- DinlendirmeAğrıyı artıran işleri azaltmak ve el-bilek konumunu değiştirmek.
- AtelBileği ve başparmağı birlikte saran atel; süre ve tipini el terapisti belirler.
- Soğuk ve ilaçGünde üç kez 20 dakika soğuk; ilaç ve jeller için eczacıya ya da hekime danışılır.
- EgzersizAğrı yatışınca nazik hareketlerle başlar, kademeli olarak güçlendirmeye geçer.
- Kortizon iğnesiDiğer yöntemler yetmediğinde; kanıtı sınırlı.
- AmeliyatNadiren; kılıfı gevşeten küçük bir işlem.
Evde egzersiz
De Quervain için altı egzersiz
İlk üçü ağrı yatışmaya başladığında yapılan nazik hareketlerdir. Son üçü güçlendirme içindir; ağrı belirgin biçimde azaldıktan sonra eklenir. Başta biraz rahatsızlık olabilir ama birkaç saatten uzun sürmemelidir; sürüyorsa tekrar sayısını azaltın.
Bileği aşağı yukarı hareket ettirme
Ön kolunuzu masaya koyun, eliniz masanın kenarından taşsın. Elinizde ağırlık olmadan bileğinizi yapabildiğiniz kadar yukarı kaldırın, sonra aşağı indirin. Ön kolunuz masadan kalkmasın.
Her yöne 8–10 tekrarBaşparmağı serçe parmağa götürme
Ön kolunuzu masaya koyun, başparmağınız rahat bir konumda olsun. Başparmağınızı avucunuzun içinden serçe parmağınızın köküne doğru götürün; gerekirse diğer elinizle yardım edin. Sonra başlangıca dönün.
12 tekrar, 3 set, her günÇekiç hareketi
Ön kolunuzu masaya koyun; başparmağınız yukarı bakacak şekilde yumruk yapın, eliniz masanın kenarından taşsın. Bileğinizi yere doğru yavaşça indirin, sonra başlangıca getirin. Önce ağırlıksız; kolaylaşınca elinize hafif bir ağırlık alın.
10–15 tekrar, günde 4 kezLastikle başparmağı açma
Parmaklarınızın ve başparmağınızın çevresine bir paket lastiği ya da saç lastiği geçirin. Ön kolunuz masadayken başparmağınızı lastiğe karşı işaret parmağınızdan uzaklaştırın, sonra yavaşça geri getirin.
10–15 tekrar, günde 4 kezTop sıkma
Ağrı yatıştıktan sonra, yumuşak bir topu ya da top yapılmış bir çift çorabı avucunuzda sıkın ve bırakın. Kavrama gücünü geri kazandırır.
10–15 tekrar, günde 4 kezAtel kullanıyorsanız egzersizleri ne zaman ve ne sıklıkta yapacağınızı el terapistinize sorun. Dört hafta sonra hâlâ zorlanıyorsanız bir fizyoterapiste ya da hekime başvurun.
Video
De Quervain için videolar
ABD'deki Mayo Clinic'in ve İngiltere'de hekim olan Dr. James O'Donovan'ın YouTube kanallarından. Videolar İngilizcedir; oynatıcıda Ayarlar → Altyazılar → Otomatik çevir → Türkçe seçebilirsiniz.
Başparmak ağrınız De Quervain mi?
Hastalığı kısaca tanıtan bir dakikalık video.
Rahatlatan egzersizler
Bir hekim ve fizyoterapistin anlattığı egzersiz videosu.
Sık sorulan sorular
De Quervain kendiliğinden geçer mi?
Çoğu kişide şikâyetler dinlendirme, atel ve etkinlikleri uyarlamayla zamanla yatışır; ameliyat nadiren gerekir. Dört hafta içinde düzelme olmazsa bir fizyoterapiste ya da hekime başvurun.
Atel ne kadar süre takılır?
Hem bileği hem başparmağı saran bir atel kullanılır. İngiltere'deki hastane broşürleri 3–8 hafta arasında süreler veriyor; biri altı hafta boyunca gece gündüz kullanımı, ardından 2–4 haftada kademeli bırakmayı öneriyor. Süreyi ve tipi el terapistiniz ya da hekiminiz belirler.
Kortizon iğnesi işe yarar mı?
İğne yaygın olarak kullanılıyor ama kanıt zayıf. Cochrane derlemesi yalnızca 18 kişilik tek bir küçük çalışma bulabildi: İğne yapılan dokuz kadının hepsinde ağrı geçti, yalnızca atel takan dokuz kadının hiçbirinde geçmedi. Çalışma küçük ve kalitesi düşük olduğu için sonuç kesin sayılmıyor. İğne genellikle atel ve egzersiz yetmediğinde düşünülür.
Egzersize ne zaman başlanır?
Önce bilek ve başparmak dinlendirilir. Ağrı yatışınca nazik germe ve hareketlerle başlanır, ardından lastik ve hafif ağırlıkla güçlendirmeye geçilir. Egzersizden sonraki rahatsızlık birkaç saatten uzun sürüyorsa tekrar sayısını azaltın.
Ne zaman hemen başvurmalı?
Şu durumlarda beklemeden bir hekime başvurun:
- Düşme ya da darbeden sonra bilekte şişlik ve şiddetli ağrı
- Bilekte kızarıklık ve sıcaklıkla birlikte ateş
- Elde geçmeyen uyuşma ya da karıncalanma
- Başparmağı hiç hareket ettirememe
- Dört haftalık dinlendirme ve atele rağmen düzelmeyen ağrı
Kaynaklar
- Dorset County Hospital NHS Foundation Trust. De Quervain's tenosynovitis. Hand Therapy patient leaflet. April 2025.
- Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust. De Quervain's syndrome of the wrist. GHPI1134_07_24. July 2024.
- Leicestershire Partnership NHS Trust. De Quervain's. Leaflet 595. July 2021.
- Peters-Veluthamaningal C, van der Windt DAWM, Winters JC, Meyboom-de Jong B. Corticosteroid injection for de Quervain's tenosynovitis. Cochrane Database Syst Rev. 2009;(3):CD005616.
- Sherwood Forest Hospitals NHS Foundation Trust. De Quervain's tenosynovitis. Hand Therapy leaflet PIL202601-02-DQT. January 2026.
- University Hospitals Plymouth NHS Trust. DeQuervain's tenosynovitis. Patient information leaflet C-325. December 2023.