İhsan ErenHaftanızı planlayın
Doğa takvimi
Bu hafta doğada geçirdiğiniz ya da geçirmeyi planladığınız süreleri girin. Takvim bu cihazda saklanır ve her pazartesi sıfırlanır.
Halkadaki ince yeşil çizgi 120 dakikayı, halkanın tamamı 300 dakikayı gösterir.
İstanbul'da doğa
Bu hafta nereye?
Uzağa gitmeniz gerekmez; evinize en yakın park da sayılır. Birkaç öneri:
Avrupa yakası
- Belgrad Ormanı
- Emirgan Korusu
- Yıldız Parkı
- Maçka Parkı
- Gülhane Parkı
- Atatürk Kent Ormanı
- Bebek–Rumelihisarı sahili
- Florya sahili
Anadolu yakası
- Validebağ Korusu
- Fenerbahçe Parkı
- Göztepe 60. Yıl Parkı
- Moda sahili
- Büyük Çamlıca
- Kuzguncuk–Beylerbeyi sahili
- Polonezköy
- Adalar
Pencereden ağaç görmek bile
1984'te Science dergisinde yayımlanan ünlü bir çalışmada, safra kesesi ameliyatı olan hastaların kayıtları incelendi. Penceresinden ağaçları gören 23 hasta, tuğla duvar gören 23 benzer hastayla karşılaştırıldı.
- Ağaç görenler hastanede daha kısa kaldı: ortalama 7,96 güne karşı 8,70 gün.
- Daha az güçlü ağrı kesiciye ihtiyaç duydular.
- Hemşire notlarında haklarında daha az olumsuz yorum vardı.
- Küçük bir çalışmadır, ama hastane tasarımında doğaya yer açılmasına ilham verdi.
Hayranlık yürüyüşü
52 sağlıklı yaşlı yetişkin, 8 hafta boyunca haftada bir 15 dakikalık yürüyüş yaptı. Yürürken “hayranlık” duygusuna, yani kendinden çok daha büyük bir şeyin karşısında hissedilen o hayret hâline dikkat etmeleri istenen grupta günlük sıkıntı azaldı; şefkat ve minnet gibi duygular arttı. Yürüyüşte çektikleri fotoğraflarda zamanla kendilerine daha az, manzaraya daha çok yer verdiler ve gülümsemeleri belirginleşti.
Telefonu cebe koyun
Fotoğraf çekmek serbest, ama ekrana bakarak yürümeyin.
Büyüklüğü fark edin
Denizin genişliği, gökyüzü, yaşlı bir çınarın gövdesi: sizi aşan şeylere bakın.
Küçüğü de görün
Bir yaprağın damarları, taşların arasındaki yosun, martıların uçuşu.
Her seferinde yeni
Farklı bir yol ya da saat seçin; tanıdık yerler de yeni ayrıntılarla şaşırtabilir.
Sık sorulan sorular
Mutlaka ormana ya da kıra mı gitmeliyim?
Hayır. Araştırmada şehir parkları, korular, sahiller ve kırlar gibi açık yeşil ve mavi alanlara yapılan ziyaretler birlikte sayıldı. Mahallenizdeki park ya da deniz kenarı da işe yarar.
Spor yapmam gerekir mi?
Hayır. Doğada oturmak ya da yavaş yürümek de sayılır. Stres hormonunu ölçen çalışmada katılımcılardan özellikle tempolu egzersiz yapmamaları, telefonla uğraşmamaları istendi. Yürürseniz hareketin faydası da eklenir.
120 dakikayı tek seferde mi geçirmeliyim?
Gerekmez. Araştırmada haftalık sürenin tek uzun ziyaretle ya da birkaç kısa ziyaretle tamamlanması fark etmedi. Örneğin 4 gün 30 dakika da olur.
Evden çıkamıyorum, ne yapabilirim?
Pencereden yeşil görmek bile iyileşmeyle ilişkili bulundu. Perdeleri açın, mümkünse pencereye yakın oturun, balkonda ya da pencere önünde bitki yetiştirin. Evden çıkmakta zorlanıyorsanız yeniden güvenle yürümek için fizyoterapiden destek alabilirsiniz.
Kaynaklar
- White MP, Alcock I, Grellier J, et al. Spending at least 120 minutes a week in nature is associated with good health and wellbeing. Sci Rep. 2019;9:7730.
- Hunter MR, Gillespie BW, Chen SY. Urban nature experiences reduce stress in the context of daily life based on salivary biomarkers. Front Psychol. 2019;10:722.
- Ulrich RS. View through a window may influence recovery from surgery. Science. 1984;224(4647):420-421.
- Sturm VE, Datta S, Roy ARK, et al. Big smile, small self: awe walks promote prosocial positive emotions in older adults. Emotion. 2022;22(5):1044-1058.